Page 9 - Temiz Sayfa - Aralık 2025

Temiz Sayfa Temiz Sayfa

Sayı : 4 Sayı : 4

Bu Vaka ken; sürveyans verileri, istatistiksel raporlar ve epi- da “salgın” kararı mutlak sayıdan çok, beklenen dü-

Bir Salgın mı? demiyolojik değerler birlikte yorumlanır. zeyden istatistiksel ve epidemiyolojik olarak anlam-
lı sapma olup olmadığına dayanır. Yani vaka artışı
Temel kriterler nedir diye baktığımızda, endemik her zaman salgın anlamına gelmez, bunun birçok

“Değerli okurlar, enfeksiyon kontrol stratejilerimizin odağında ‘sıfır vaka’ hedefi yer alsa da, klinik süreçlerde düzeyi tanımlamamız önemlidir. Beklenen düzeyin nedeni olabilir. Vaka artışı; hasta profilinin ağırlaş-
bazen salgın kaçınılmaz hale gelmektedir. Salgın durumunda süratle kaynak tespiti yapmak ve bulaş zincirini tanımlanmasında aynı birim/klinik, benzer hasta ması, invaziv girişim veya araç kullanımının art-
kırmak esastır. Ancak her vaka kümelenmesi teknik olarak ‘salgın (outbreak)’ tanımına girer mi? Halk Sağlığı profili, aynı etken ve aynı zaman dilimi esas alınır; ması, mevsimsel enfeksiyon dönemleri, örnek alma

Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmeti İlişkili Enfeksiyonlar Birimi ekibinden Dilek Altun, konuya dair merak mümkün olduğunda yalnızca vaka sayısı değil has- sıklığının ve laboratuvar tanı kapasitesinin artması
edilenleri bizler için yanıtladı. ta günü, araç günü gibi paydalar üzerinden oranlar ya da sürveyans uygulamalarındaki değişiklikler
(insidans dansitesi) değerlendirilir. Bu veriler, bek- gibi nedenlerle de görülebilir.
lenen düzey hakkında aydınlatıcı olacaktır.
Hastane salgını; belirli bir zaman diliminde, belirli
Salgın olarak değerlendirme kriterlerinde ise en sık bir birimde veya hasta grubunda, beklenen düzeyin
kullanılanı, sayısal olarak artış olmakla birlikte, sa- üzerinde seyreden ve zaman-mekan açısından kü-

yısal artışta beklenen düzeyin üzerindeki değerler melenme veya ortak maruziyet ile ilişkili olduğu
dikkate alınmalıdır. Bu artışların istatistiksel olarak düşünülen iki veya daha fazla vakanın saptanması
anlamlı olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bazen şeklinde değerlendirilebilir.

tek bir vakanın çıkması da salgın olarak değerlen-
dirilir. Örneğin; lejyonella enfeksiyonu, atipik mi- “Beklenen düzeyden sapma” için tek bir evren-
kobakteri enfeksiyonu veya cerrahi alan enfeksiyon sel yüzde eşik yoktur; kurumlar genellikle geçmiş
etkeni olarak Grup A Streptekok tespit etmek gibi. sürveyans verisine göre belirlenen uyarı eşiklerini
Bazen de o klinikte daha önce görülmeyen bir mik- kullanır (ör. beklenen değerin %95 güven aralığı

roorganizmanın ortaya çıkması salgın olarak değer- üst sınırının aşılması, geçmiş ortalama + 2 standart
lendirilebilir. sapmanın üzerine çıkılması veya kısa sürede ardışık
artış). Nadir görülen veya klinikte daha önce görül-

Dilek Altun Bir serviste vaka sayısının artması her zaman bir meyen etkenlerde tek bir olgu dahi alarm olarak ele
‘salgın’ anlamına gelir mi? Bir durumun resmî alınabilir; kısa sürede iki veya daha fazla olgu ise
olarak ‘hastane salgını’ olarak tanımlanabilmesi salgın şüphesini güçlendirir. Kliniğimizde sürekli
Sayın Altun, öncelikle davetimizi kabul ettiğiniz kullandığınız temel kriterler ve eşik değerler neler- için, vakaların o birimin geçmişteki endemi oran- görülen enfeksiyon hızında artış varsa örneğin, ayda
için teşekkür ederiz, hoş geldiniz. dir? larından ne kadarlık bir sapma göstermesi gere- 3 kan dolaşım enfeksiyonu tanımız varken bu sayı

kir? 6-7 olmuş ise şüphelenmemiz ve değerlendirmemiz
Bir sağlık kuruluşunda görülen enfeksiyon vakaları- Dilek Altun: Bir sağlık kuruluşunda görülen enfek- gerekmektedir. Yine kliniğimizde bir etken türünde

nın ‘beklenen düzeyde’ mi olduğu yoksa ‘bir salgın siyon vakalarının “beklenen (endemi) düzeyde” mi Dilek Altun: Bir serviste vaka sayısının artması her örneğin E. coli aylık 2 suş tespit edilirken son bir
‘olarak mı kabul edilmesi gerektiğine karar verirken yoksa “salgın (epidemi)” mı olduğuna karar verir- zaman “salgın” anlamına gelmez. Klinik uygulama- haftada 3 ve üzeri suş tespit edildiyse salgın şüphesi

8 Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği 9