Page 11 - Temiz Sayfa - Aralık 2025

Temiz Sayfa Temiz Sayfa

Sayı : 4 Sayı : 4

ile durum değerlendirilmelidir. organizma iken farklı klonlar olabilir. Salgında aynı temlerle genetik benzerlik sonuçları (Aynı tür mik- biliyor. Bu durumları önleyebilmek adına klinik ve
kaynaktan veya aynı bulaş zincirinden çıkan enfek- roorganizma tek başına salgın kanıtı olmadığı unu- mikrobiyolojik bulguların birlikte değerlendirilmesi
Farklı hastalarda aynı mikroorganizmanın görül- siyonlarda, suşların birbirine benzer (klonal) olma- tulmamalıdır.) önemlidir. Doğru örnek alma ve uygun koşullarda

mesi, bu vakaların kesinlikle bir salgın olduğunu sı, vakaların zaman–mekân–kişi açısından örtüşme- Zaman Kriteri: laboratuvara gönderme konusunda eğitimler plan-
kanıtlar mı? Gerçek bir salgından söz edebilmek si ile anlam kazanır. Aynı klonun, aynı ortamda, kısa ● Belirlenen zaman sürecine göre son 7-14 gün, son lanabilir. Laboratuvar kontaminasyonlarının önlen-
için bu mikroorganizmaların suş (genetik) ben- sürede birden fazla kişide enfeksiyon oluşturması ay mesi adına laboratuvar ekibi ile görüşülebilir.
zerliği ve zaman-mekan-kişi bağlamında birbiriyle salgını tanımlar. Mekân / Kişi Kriteri:
ilişkili olması önemli midir? ● Aynı klinik Paylaştığınız değerli bilgiler için çok teşekkür ede-

Salgın şüphesi duyulan bir tabloda, durumun ● Aynı prosedür riz.
Dilek Altun: Farklı hastalarda aynı mikroorganiz- ‘gerçek bir salgın’ olup olmadığını teyit etmek için ● Aynı cihaz
manın saptanması tek başına “kesin salgın” kanıtı oluşturduğunuz ‘standart vaka tanımı’ nedir? Bu ● Aynı personel Dilek Altun: Ben teşekkür ederim, salgın yaşamadı-

değildir. Gerçek bir salgında beklenen; olguların tanıma uymayan vakaları nasıl eliyorsunuz ve bu ğımız günler dilerim.
kısa zaman aralığında aynı birimde/klinikte küme- süreçte ‘yalancı salgın’ (pseudo-outbreak) riskini Bu kriterleri içeren bir vaka tanımı örneği; “01–15
lenmesi, olası ortak maruziyetin bulunması (aynı nasıl yönetiyorsunuz? Aralık 2025 tarihleri arasında Dahiliye Yoğun Ba-
oda, aynı cihaz, aynı işlem, aynı ekip veya aynı kım Ünitesinde yatan, ateş ve sepsis bulguları olan,
bakım uygulamaları gibi) ve mikrobiyolojik olarak Dilek Altun: Çok güzel bir soru teşekkür ederim. kan kültüründe Klebsiella pneumoniae üreyen has-

suşların birbiriyle yüksek benzerlik göstermesidir. Vaka tanımı, enfeksiyon olarak kabul edilecekler talar.”
Suş benzerliği, mümkün olduğunda moleküler tip- için belirlenmiş bir standart kriter kümesidir. Vaka
leme yöntemleri ile desteklenir; fenotipik bulgular tanımı başlangıçta özgül (spesifik) olmaktan ziyade Vaka tanımına uymayan hastaları elemek ise “pseu-

(antibiyotik duyarlılık profilleri gibi) da değerlen- duyarlı (sensitif) olacak şekilde tasarlanır. Dinamik do-outbreak”i önlemenin temelidir. Örneğin klinik
dirmeye katkı sağlar ama tek başına yeterli değildir. bir tanım yapılır. enfeksiyon bulgusu olmayan kolonizasyonlar, sal-
Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon nedenleri bil- gın zaman aralığı dışında kalan pozitif kültürler,
diğimiz gibi endojen (hastanın kendi florası) veya Vaka tanımı daima operasyonel ve geçici bir tanım- farklı serviste yatmış ve temas öyküsü olmayan va-
eksojen (çevre, ekipman, sağlık çalışanı, ortak uy- dır; incelemede ilerledikçe güncellenebilir. Genel- kalar, eski, tekrarlayan veya kontaminasyon şüphesi

gulamalar) olabilir. Aynı dönemde farklı hastalarda likle 4 temel bileşeni içerir bunlar; olan örnekler gibi durumlar dışlanır.
endojen flora kaynaklı aynı tür mikroorganizma ile
enfeksiyon gelişmiş olabilir. Aynı patojen, farklı ve Klinik Kriterler: ‘’Yalancı salgın riskini nasıl yönetiyoruz’a gelir-

ilişkisiz suşlarla aynı dönemde görülebilir. Bu ne- ● Aynı ya da benzer klinik tablo (ör. ateş, sekresyon sek, yalancı salgın (“pseudo-outbreak”) genellikle
denle sadece “aynı bakteri var” demek nedensel bir artışı vb.) gerçek enfeksiyon artışı olmadan görülen pozitiflik
bağ kurmaz. Örneğin kliniğinizde K. pneumoniae Mikrobiyolojik Kriterler: kümelenmeleridir. Bunların en sık görünen neden-
suş sayısında artış var ama biri ESBL (+) iken di- ● Aynı mikroorganizma leri de kontaminasyon, yeni veya hatalı örnek alma
ğer suş ESBL (-) ya da birinde karbapenem direnci ● Benzer antibiyogram paterni teknikleri, tanı yönteminde değişiklikler veya kolo-

varken diğerinde yok bunlar tür olarak aynı mikro- ● Yapılabiliyorsa PFGE / MLST / WGS gibi yön- nizasyonun enfeksiyon gibi değerlendirilmesi ola-

10 Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği 11